Archivo | Libro vello RSS for this section

Neira Vilas

A cultura galega ten unha característica que a minoriza gravemente, a súa iconización. Fóra de valorar os poderosos contidos dos que se gabar, temos os galegos a tendencia a quedar coas crúas postais de Castelao antes que coas súas cruces de pedra, de ler a Rosalía co ritmo de Amancio Prada e  non co seu, de idealizar a aldea de Balbino cando estas memorias pretenden todo o contrario.

Estes días que morreu Neira Vilas vivimos un curioso fenómeno, no que as primeiras verbas das memorias de Balbino son repetidas ata o arrepío, como se dun lugar da Mancha se tratara. Neira Vilas morreu vello e cunha obra feliz que será coñecida cando o brillo das memorias do neno labrego pousen un pouco. Mentras tanto temos que este libro, reinvindicatvo máis que revolucionario, é posto de exemplo entre os Manolitos, como se fose unha historia pasada, sen rancores, do que eran antes as cousas. O icono da aldea como lugar idílico, onde o traballo honrado dos balbinos nos converteron a todos en manolitos.

O agro como paraíso onde non hai revolución, senón emigración, como orixe natural dunha Galiza que xa non move os seus muíños con esta auga máis que na lembranza da nenez. As memorias de Balbino como exercicio de san nostalxia e a cultura como elemento homoxeneizador de masas e  non como motor de cambio. Este Balbino non mola.

culture

Anuncios

V de vendetta e 120 días de Sodoma

¿Qué parecido poden ter estas dúas obras? Unha é un comic escrito nos anos oitenta por un inglés aspirante a bruxo onde realiza unha defensa do anarquismo como única saída real do fascismo. A outra é un compendio de malvadades e atrocidades sexuais escrita por un noble francés perseguido polos seus escándalos. Pero curiosamente Alan Moore, o místico autor de V de vendetta, puido terse inspirado na historia real do manuscrito dos 120 días de Sodoma.

O paralelismo aparece cando a protagonista da historia do comic atopa un manuscrito mentras está recluída. O manuscrito está composto por rolos de papel hixiénico unidos entre si e escritos en letra diminuta por unha lesbiana e anterior habitante da súa mesma cela, coa intención de inspirar e transmitir a súa biografía ó seguinte prisioneiro que chegase ata alí. O ambiente no que foi escrito este manuscrito é unha dictadura fascista que interna e executa a comunistas, homosexuais, xudeus, etc. E a historia é un canto á libertade, á liberación persoal e o amor universal coa frescura e cercanía propias de Alan Moore.

Pero máis de douscentos anos antes, entre o 20 de outubro e 28 de novembro de 1875, outro prisioneiro a causa da súa sexualidade escribía noutros rolos a súa propia historia, na que imaxinou un mundo ideal onde o que el cría que é a orde natural se impón. O seu autor ocultou igualmente o seu manuscrito para que no fose atopado polos seus carceleiros, pero el, ó contrario que o personaxe do inglés, non o logrou. Cando foi trasladado sen previo aviso ó manicomio de Charenton, non lle permitiron recollelo e deuno por perdido ata que foi atopado a principios do século XX polo doutor Iwan Bloch, un dos máis importantes sexólogos e defensor da abolición da criminalización das relacións homosexuais.

Igual que a lesbiana, o marqués de Sade tampouco aceptou o seu destino, e loitou contra el con todos os seus medios. A realidade nunca é tan fermosa como a literatura, e un dos medios de loita de Sade foi utilizar o tubo por onde caían as súas feces como altofalante. O ano pasado a Biblioteca Nacional de Francia pagou cinco millóns de euros por este manuscrito de once centímetros de ancho onde o marqués de Sade expresou os seus pulos e desexos máis ocultos.

portada sodoma1 portada sodoma2

Feira do libro antigo

Na EDITORIAL TRYMAR somos moi de libro vello. Cada día estamos máis lonxe das primeiras e pomposas edicións e máis preto das de Anagrama, RTVE, Destino, Caralt ou Alianza, que caben nos petos dos abrigos os días de choiva e nos pantalóns curtos nos de praia, que teñen as follas caídas, amarelas, suliñadas e alentadas.

Non recorremos as casetas buscando un incunable, senon a terceira parte do Club Pickwick ou ese título de Guillermo que parece pedir osíxeno no fondo do caixón, o clásico que sempre estamos pensando en ler e nunca temos tempo de buscalo ou aquel outro que prestamos e que non nos devolveron e no que pensamos ás noites como no irmán que marchou a Alemaña.

Feira do libro vello e de ocasión volve co mate discreto dun feixe de días calurosos, sen sinaturas brillantes porque ninguén quere asinar un libro xa vendido e comprado, lido e prestado. So temos ata o día cinco de agosto, sen concertos nin presentacións, so libros vellos esperando que alguén os lea.