Archivo | O Peto dos Clásicos RSS for this section

Justine

Justine é unha das obras máis coñecida do Marqués do Sade. Foi escrita durante a súa estancia na Bastilla. Este cárcere so tiña oito presos nesa época e as condicións non eran tan malas como cabería imaxinar, posto que todos os presos pertencían á clase alta. Sade recibía regularmente visitas da súa muller e do seu escuro conselleiro, Amblet. Tiña unha biblioteca e podía escribir mesmo esta obra, que lle supuxo unha confirmación da súa reclusión. Considerouse que unha mente capaz de imaxinar estas atrocidades tiña que se manter pechada, ben no cárcere, ben no sanatorio mental de Charenton, onde remataron os seus días.

portada justine

A obra trata sobre duas irmáns, que sendo nenas perden ós seus pais e a súa fortuna, polo que deben empezar a buscarse a vida. Juliette faino sen complexos nin moral, e Justine tenta manter os principios relixiosos e morais en todo momento, o que acrecenta a súa desgracia. Como en todas as obras de Sade, a depravación dos actos sexuais compiten coa deparavación do autor imaxinando as situacións máis degradantes posibles. Xa non se trata de que a pobre Justine sufra toda clase de desgracias, é que canto máis piadosa se mostra, peores son as consecuencias da súa bondade.

É neste senso no que a obra de Sade aparece máis terrible. A incoherencia entre os valores éticos máis esenciais e os contradictorios resultados que calquera ser humano debera esperar deles é insoportable para o lector. O perigo do Marqués non son as escabrosas descricións sexuais, senón o contraste entre os valores morais que abanderan os seus mellores personaxes e a realidade na que se desenvolven. A loita contra a aprendizaxe moral, a vacuidade de todos os valores, xa non sociais, senon mesmo persoais, a inutilidade do esforzos individuais por ser mellor persoa ou pretender elevarse sobre o ambente fan desta obra unha desacougante narración sostida con mestría literaria e intelixencia creativa.

romina_justine

A súa adapatación ciematográfica correu a cargo do español Jess Franco en 1969, con Romina Power (a de Albano) como protagonista, Klaus Kinski como o Marqués, Jack Palance e Maria Rohm. E coa aparición do carismático Luís Ciges nun pequeno papel de criado e sen aparecer nos créditos.

ciges

Anuncios

Feministofobia

Vinte anos despois da morte de Rosalía de Castro, o vicario xeral do Bispado de Madrid-Alcalá, Jaime Valdés Failde, pronunciou unha conferencia  adicada ó bispo de Madrid, José María Salvador y Barrera poucas horas antes da súa chegada á capital. O título da conferencia foi “Rosalía de Castro”. Nesta conferencia explicábase que Rosalía era sistemáticamente desprezada por moitos críticos e autores, que ignoraban a súa obra sen molestarse en coñecela na maioría dos casos. Pero tamén tiña unha serie de ferventes seguidores, entre eles este bispo vicario de Madrid. Fai este home unha defensa do matriarcado galego e da figura de Rosalía, expoñendo o termo “feministofobia”, como a necesidade que teñen as mulleres para ser tomadas en serio nun mundo de homes, de abandoar a súa propia feminidade. Posto que Rosalía nunca fixo tal, foi vítima desta feministofobia, que despreza o rol femenino e incompatibiliza co mérito lterario ou intelectual.

Esta visión de Rosalía, como nai e esposa coincidente coa perspectiva católica, non deixa de ser un pouco forzada, aínda que roubamos o termo pola súa vixencia. O uso da feminidade como contraposición do feminismo e as súas reivindicacións segue a ser, por desgracia, totalmente actual. Pero voltando á feminidade de Rosalía, non podemos deixar de mencionar a perspectiva de Janet H. Perry, hispanista inglesa que nos anos corenta e cincuenta adicou varios traballos á galega. Explicaba que a figura de Rosalía é basicamente incómoda. Incardínaa dentro dunha tradición precristiá, existencialista e comprometida. Compáraa con Unamuno pola fatalidade da súa obra e a búsqueda de trascendencia, pero, á diferencia do vasco, Rosalía ten a vontade de crear un mundo figurativo propio. Non queda aí a hispanista, e analiza o feito de que a Rosalía maternal non se axustaba ó criterio da burguesía coruñesa nin ós valores esperados dunha dama da súa posición.

Non nos vemos capacitados de atopar a verdade rosaliana. Neste senso correremos o risco de que o vicario xeral nos cualifique de feministófobos e dubidaremos da importancia da feminidade en Rosalía. O seu rostro maternal so nos interesa no que atinxe ó seu celtismo panteísta, no que ela mesma queda misturada coa paisaxe e os sentimentos galegos como unha deusa gaia. E para terminar, e como homenaxe á hispanista e a Filgueira Valeverde, non queremos deixar de mencionar a escolma bilíngüe de 1964 levada a cabo polo  Ministerio de Asuntos Exteriores do goberno fascista de Francisco Franco. Dita edición foi realizada polo recén homenaxeado nas Letras Galegas e traducida ó inglés por Charles David Leary. O misticismo rosaliano estivo sempre moi preto do gusto anglosaxón, do mesmo xeito que o gusto de Filgueira estivo sempre máis no madrileño café Gijón que das hispanistas coñecedoras da obra rosaliana, como Kathleen Kulp ou a mesma Janet Perry.

Recentemente por fin foron traducidas as obras máis senlleiras de Rosalía, Cantares Gallegos e Follas Novas, ó inglés por parte da EDITORIAL TRYMAR. As coidadas e precisas traducións de Francisco Morell e Elena Paredes Alonso fan xustiza á poetisa galega, ofrecendo por primeira vez, ambas obras completas.

new_leaves galician_songs

Aniversario do Marqués de Sade

Tal día como hoxe de hai 275 anos nace Donatien Alphonse-François, o Marqués de Sade, no Hôtel de Condé, residencia pertencente ós Príncipes de Condé, rama menor dos Borbóns. Corenta anos despois este pazo será derrubado e construído no seu lugar o Teatro de Odeón, un dos máis importantes de París e que actualmente segue en funcionamento.

A súa nai estaba emparentada cos mesmos Borbóns que hoxe reinan en España e o seu pai pertencía a unha das familias máis senlleiras da Provenza francesa. Vese que o cura que o bautizou equivocouse e cambioulle o previsto Aldonse polo definitivo Alphonse. A igrexa onde foi bautizado, a igrexa de San Sulpicio, é coñecida por ter no seu interior un sistema para calcular con exactitude os equinocios. Esta utilidade científica, que foi utilizada para determinar exactamente a data da Pascua, valeulle non ser destruída durante a Revolución Francesa.

Todas as circunstancias ó redor dos primeiros anos da súa vida eran as apropiadas para un neno querido da máis alta nobreza francesa do reinado de Luis XV. O rei francés herdou a coroa do seu avó con só catro anos, tendo como rexente ó duque de Orleans, famoso polas súas festas e orxías, intrigas e asasinatos na corte. Cando nace o Marqués de Sade o rei xa ten corenta anos e acaba de morrer o seu ministro, o cardenal André de Fleury, que mantiña baixo control ás amantes e tendencias luxuriosas do rei.

Curiosamente, tamén, ós catro anos, a nai do neno Alphonse decide acompañar ó seu marido as súas viaxes e envía ó seu fillo ó coidado do irmán do seu pai, Jacques François Paul Aldonce de Sade, abade de Saint-Léger d’Ebreuil. Este deixa ó neno baixo o coidado de Jacques Francois Amblet, un monxe que vai acompañar ó marqués de Sade durante case toda a súa vida, chegando a ler e comentar moitas das súas obras e sendo probablemente a influencia literaria máis importante que tivo o Marqués.

ilustraciones-justine-marques-de-sade1Era habitual atopar obras luxuriosas naquel tempo nos escaparates das librerías parisinas.

Rosalía de Castro

Poucas cousas podemos aportar nós á figura de Rosalía. A súa inmensidade permite ainda seguir lembrando e escribindo sobre ela, principalmente porque ainda podemos seguir léndo a súa obra como se fose escrita onte. De todas as Rosalías posibles, a que nós máis disfrutamos é a riseira, a que despreza os convencionalismos e disfruta coa paixón e sensualidade das mulleres coas viviu e creceu. A que despreza ás mulleres da burguesía capitalina e a súa vida social, a que defende a súa obra, o seu traballo e o seu esforzo. E, sobre todo, aprendemos de Rosalía que non somos o noso destino, nin sequera temos que ler o papel que nos destinan. Que o alto prezo da libertade merece ser sempre pagado.

De todas as homenaxes posibles recollemos esta, da web da Real Academia Galega, aparecida na Revista Gallega, de Galo Salinas, o 22 de agosto de 1897, no 12º aniversario da súa morte. Concretamente o poema de Sofía Casanova, de novembro do ano anterior. O que lle deben mulleres como Sofía Casanova a Rosalía o sabían elas ben, que formaban unha tribo aparte, alleas a todo o que non fora o seu esforzo, sempre solitario.

24cor3new_leaves galician_songs

Feira do libro antigo

Na EDITORIAL TRYMAR somos moi de libro vello. Cada día estamos máis lonxe das primeiras e pomposas edicións e máis preto das de Anagrama, RTVE, Destino, Caralt ou Alianza, que caben nos petos dos abrigos os días de choiva e nos pantalóns curtos nos de praia, que teñen as follas caídas, amarelas, suliñadas e alentadas.

Non recorremos as casetas buscando un incunable, senon a terceira parte do Club Pickwick ou ese título de Guillermo que parece pedir osíxeno no fondo do caixón, o clásico que sempre estamos pensando en ler e nunca temos tempo de buscalo ou aquel outro que prestamos e que non nos devolveron e no que pensamos ás noites como no irmán que marchou a Alemaña.

Feira do libro vello e de ocasión volve co mate discreto dun feixe de días calurosos, sen sinaturas brillantes porque ninguén quere asinar un libro xa vendido e comprado, lido e prestado. So temos ata o día cinco de agosto, sen concertos nin presentacións, so libros vellos esperando que alguén os lea.

A EDITORIAL TRYMAR LANZA O CONCEPTO “FONDO DE ANDEL”

A editorial viguesa Trymar lanza dende o 1 de novembro o concepto literario “FONDO DE ANDEL“, por medio da colección O peto dos clásicos. O obxectivo principal deste novo concepto literario é facilitar aos lectores que están a descubrir ou revisar a autores da Literatura Universal o seu acceso en galego.

 

Os primeiros títulos son O divino sainete, de Curros Enríquez; O príncipe e o esmoleiro, de Mark Twain; América A muralla chinesa, de Franz Kafka. Para o próximo ano está prevista a saída en dous volumes de Os 120 días de Sodoma, e de Justine ou os infortunios da virtude, ambas do Marqués de Sade.

 

Os títulos desta nova colección terán un custe entre os 10 e os 13 euros, nun formato de peto (20×14 cms.) para facilitalo acceso dos clásicos da literatura en lingua galega, polo que se buscarán preferentemente autores e títulos que non teñan sido traducidos ata agora á nosa lingua.

ImagenImagenImagenImagen