Tag Archive | historia

O mozo Sade

O pequeno Sade só tiña seis anos, dos que tan so os catro primeiros vivira coa súa nai e dous pechado nun mosteiro, baixo a tutela do abade Amblet, cando a súa nai decide abandonar ó seu pai e recluírse nun convento de París. O pai de Sade era o embaixador francés ante o príncipe de Colonia, o católico Clemente Augusto de Baviera, pertencente ós sete príncipes electores do rei alemán.

O tío abade do neno Sade era coñecido polos seus estudos sobre Petrarca e polo seus gustos sexuais descontrolados. De feito, anos máis tarde, sería detido nun prostíbulo acusado de escándalo. Ós dez anos o neno Sade abandona o mosteiro onde vivía, pero non a presenza de Amblet, o seu tutor, co que vivirá mentras estuda cos xesuítas en París, no liceo Louis-le-Grand, que ainda actualmente é unha das máis prestixiosas escolas de todo o mundo. Nesta época é un estudante mediocre, pero un voraz lector que xa escribe as súas primeiras obras, que son correxidas e comentadas por Amblet. Gustáballe principalmente a filosofía, e a historia, mentres que na escola ensínanlle esgrima, música, danza e todas as materias que debía coñecer un neno da máis alta nobreza francesa. Por suposto, os coñecementos que adquiría xunto a Amblet non se incluían na escola, onde si aprendeu alemán, italiano e provenzal. Gustáballe principalmente a pintura, e soia pasear polo Louvre, que xa estaba aberto ó público despois de que a familia real francesa o cambiara por Versalles.

Ós 14 anos entra nunha prestixiosa Academia militar que so admitía ós fillos das mellores familias. Alí ascende rapidamente na élite do exército frances chegando a segundo tenente no Reximento Real de Infantería. Ós 16 anos vai loitar na Guerra dos Sete Anos a Menorca, na toma de Mahón. Alí dirixe catro compañías e morren máis de catrocentos dos seus compatriotas, pero a súa heroica actuación valeulle gran prestixio e percorrer toda Europa e as frontes de Prusia e Constantinopla, acadando éxitos militares e chegar ó grao de capitán. Os seus méritos concordan co seu heroismo, pero non é feliz no exército, posto que considera que as envexas frean a súa carreira. A súa incapacidade de cortexar ós seus superiores ou de asistir ás reunións de camaradas contraponse coa súa tendencia á diversión desenfreada e a súa tendencia a desbaldir. O seu pai repréndelle varias veces, pero o mozo Sade conquire mater a súa simpatía por medio do seu tío, o abade.

Con 18 anos pode comprobar, xunto a todo París, os tormentos ós que é exposto Damiens, o home que tentou matar ó rei Louis XV cun coitelo envelenado. Despois de lle arrincar unha confesión con torturas, chegando o reo a tentar suicidarse cortándose os xenitais, torturárono publicamente con tenaces fervendo, despois arrincáronlle unha man con xofre e sobre a ferida verqueron cera, chumbo e aceite fervendo. Despois de varias horas, con cabalos tentaron desmembralo, non o conqueriron e tiveron que lle cortar os membros cun machado. Despois disto o seu corpo, ainda con vida, foi arroxado ó lume. Impresionoulle ó mozo Sade a capacidade do público de vitorear e animar ó verdugo Sanson e ós seus dazaseis asistentes nesta tarefa durante catro horas. É curioso que o fillo deste verdugo sería o executor do fillo do rei Louis XV, posto que o oficio pasaba de pais a fillos.

P1070216_Paris_IV_place_hotel_de_ville_patinoire_noel_rwk_zps6549ba38Actual praza Grève de París, onde executaron a Damiens hai máis de 250 anos. A brutalidade do acto abriu o debate sobre a tortura en toda Europa.

Aniversario do Marqués de Sade

Tal día como hoxe de hai 275 anos nace Donatien Alphonse-François, o Marqués de Sade, no Hôtel de Condé, residencia pertencente ós Príncipes de Condé, rama menor dos Borbóns. Corenta anos despois este pazo será derrubado e construído no seu lugar o Teatro de Odeón, un dos máis importantes de París e que actualmente segue en funcionamento.

A súa nai estaba emparentada cos mesmos Borbóns que hoxe reinan en España e o seu pai pertencía a unha das familias máis senlleiras da Provenza francesa. Vese que o cura que o bautizou equivocouse e cambioulle o previsto Aldonse polo definitivo Alphonse. A igrexa onde foi bautizado, a igrexa de San Sulpicio, é coñecida por ter no seu interior un sistema para calcular con exactitude os equinocios. Esta utilidade científica, que foi utilizada para determinar exactamente a data da Pascua, valeulle non ser destruída durante a Revolución Francesa.

Todas as circunstancias ó redor dos primeiros anos da súa vida eran as apropiadas para un neno querido da máis alta nobreza francesa do reinado de Luis XV. O rei francés herdou a coroa do seu avó con só catro anos, tendo como rexente ó duque de Orleans, famoso polas súas festas e orxías, intrigas e asasinatos na corte. Cando nace o Marqués de Sade o rei xa ten corenta anos e acaba de morrer o seu ministro, o cardenal André de Fleury, que mantiña baixo control ás amantes e tendencias luxuriosas do rei.

Curiosamente, tamén, ós catro anos, a nai do neno Alphonse decide acompañar ó seu marido as súas viaxes e envía ó seu fillo ó coidado do irmán do seu pai, Jacques François Paul Aldonce de Sade, abade de Saint-Léger d’Ebreuil. Este deixa ó neno baixo o coidado de Jacques Francois Amblet, un monxe que vai acompañar ó marqués de Sade durante case toda a súa vida, chegando a ler e comentar moitas das súas obras e sendo probablemente a influencia literaria máis importante que tivo o Marqués.

ilustraciones-justine-marques-de-sade1Era habitual atopar obras luxuriosas naquel tempo nos escaparates das librerías parisinas.

Antonio López Ferreiro

Antonio López Ferreiro fue un concienzudo estudioso, riguroso e incasable investigador. Además, fue un hombre interesado en la cultura de su tiempo, lo que puede explicar el hecho de que decidiese utilizar el gallego para novelar sus trabajos de investigación historiográfica y arqueológica. Vivió en primera línea los aconteciientos de la actualidad, opinando y participando en la vida cultural y política junto a su amigo Alfredo Brañas. Cercano, por lo tanto, al regionalismo, vivió plenamente el tardío Romanticismo gallego y se decidió por utilizar un recurso hasta el momento virgen en gallego, la novela histórica, que Walter Scott popularizara.

Como canónigo de la catedral de Santiago tuvo acceso a su amplio archivo. Lejos de limitarse a custodiarlo, decidió estudiarlo, con la paciencia del erudito. Fue durante estas largas horas de estudio cuando concluyó que las glorias de la historia gallega medieval estaban aun por contar. Y que debía contarse en el idioma en el que él mismo estaba leyéndola. Encontró en este archivo una historia que no sólo era negada, sino que incluso fue cuidadosamente ocultada, la de la nobleza de las casas señoriales gallegas. Esta tierra no fue una tierra atrasada de incultos caciques dispersos. Más bien existía una clara conciencia de la tierra y la importancia de sus tradiciones, y de la lucha por defenderla contra los invasores externos. En este sentido López Ferreiro fue el gran historiador que cambió para siempre la concepción del medievo gallego.

Fue un autor genial al entender que estas historias debían de contarse utilizando los medios más populares posibles: el folletín, publicado en el Pensamiento Gallego y El Correo Gallego, fue la herramienta escogida para publicar sus tres novelas. Esto no significa que renunciase a su papel de erudito y su abundante producción técnica, que abarca desde la historia hasta la lexicografía, la arquelogía, la arquitectura, etc. López Ferreiro tuvo la genialidad de novelar la historia gallega, de utilizar los datos que tenía en las manos y aquellos otros que él mismo fue a buscar en excursiones con sus colegas investigadores a los escenarios que leía en los antigos documentos. Pero también de recoger y renovar la lengua gallega, resucitando expresiones y giros que encontró en los documentos medievales.

En 2010 la Editorial Alvarelllos recuperó once de sus monografías técnicas, inéditas hasta entonces, y dos años después publicó una extensa biografía suya de más de 1.000 páginas. El Consello da Cultura Galega desde el año 2002 ha digitalizado buena parte de su obra.

La EDITORIAL TRYMAR, al considerar que existen suficientes ediciones disponibles de sus tres novelas en sus distintas ediciones, realizó una traducción desde el gallego de dos de sus novelas: El castillo de Pambre y El nido de las palomas, ambas en un único volúmen recopilatorio. La primera narra el conflicto entre los Ulloa y los Trastámara en el siglo XIV. La segunda narra varios acontecientos del siglo XII en Galicia, con la historia de amor de Mariña e Ramil de fondo. El motivo de la edición de TRYMAR fue el considerar estas novelas de suficiente interés como para que interesen no sólo a lectores eruditos o amantes de la cultura gallega, si no a cualquier aficcionado a la novela histórica o, simplemente, a la buena literatura.

castillo_pambre1